Hepatitis B

Tekst preuzet iz priručnika vršnjačke edukcije " Zaštita seksualnog i reproduktivnog zdravlja i prava mladih ljudi sa posebnim fokusom na prevenciju HIV-a"


Hepatitis B ili serumski hepatitis je bolest koja je uzrokovana virusom B hepatitisa (HBV). Karakteristična je po dugom inkubacijskom periodu (45-180 dana, prosječno 60-90).

Prenos: Dio virusa, HbsAG je nađen u gotovo svim tjelesnim sekretima i ekskretima, međutim jedino je za krv, pljuvačku, spermu i vaginalni sekret utvrđeno da su zarazni.

HBV je ipak karakterističan po paraneteralnom prenosu. Virus se unosi u krv najčešće inokulacijom: transfuzijama krvi ili plazme, kod narkomana putem zajedničkog pribora pri ubrizgavanju droge, nedovoljno steriliziranim iglama i instrumentima, ali i drugim predmetima koji su prije toga (prilikom ozljeda, slučajnog ranjavanja, tetoviranja i sl.) bili u dodiru s krvlju oboljelog ili vironoše bez kliničkih znakova bolesti. Virusni hepatitis se može prenijeti i slinom, a značajan je i spolni put prenosa te bolesti. Postoje podaci da se u posebno prisnom kontaktu i pod posebnim prilikama virus hepatitisa B može prenijeti i nepenetralnim putem, premda se i u tim slučajevima ne može isključiti prenos kroz male ozljede kože i sluznica.

Ključnu ulogu u prenosu imaju asimptomatske vironoše. Virus se nakon preboljele bolesti relativno dugo, pa i doživotno, može zadržati u krvi. U opštoj populaciji zdravih (ili naoko zdravih) ljudi ima nosilaca virusa. Nerijetko se dešava da majke koje su HbsAg pozitivne, odnosno nosioci dijela virusa prenesu virus na novorođenče tokom porođaja.

Lica sa visokim rizikom za hepatitis B su : narkomani, promiskuitetne osobe, zatvorenici, zdravstveni radnici i radnici u javnoj bezbijednosti, koji dolaze u kontakt sa krvlju, pacijenti sa poremećajem koagulacije koji primaju produkte krvi, porodični kontakti i seksualni partneri nosilaca HBV, pacijenti u odjelima za hemodijalizu, novorođenčad koja su rodile majke nosioci HBV i klijenti i osoblje institucija za mentalno zaostale.

PREVENCIJA

Opšte mjere prevencije

Nije potrebna izolacija oboljelog, ali treba obratiti pažnju na uklanjanje izlučevina (urin, stolica), isto tako treba obratiti pažnju na pribor za šišanje, brijanje, četkicu za zube, jer se i preko njih može prenijeti virus sa inficirane na zdravu osobu.

Ukoliko je jedan od seksualnih partnera nosilac virusa, a drugi nema nijedan marker HBV, treba im savjetovati zaštitu pri seksualnom kontaktu ili apstinenciju od seksa sve dok se osjetljivi partner na HBV ne vakciniše hepatitis B vakcinom i ne razvije antitijela u dovoljnom zaštitnom titru.

Osobe koje se tetoviraju ili su intravenski narkomani treba da koriste šprice i igle za jednokratnu upotrebu, a nikako zajedničku špricu ili iglu.

Sve trudnice u trećem trimestru trudnoće obavezno treba ispitati na prisustvo HBV (HbsAg) u serumu i kod onih koje su pozitivne zaštititi novorođenče od HBV infekcije (istovremena aplikacija HB imunoglobulina i HB vakcine na dva različita mjesta).

Rutinska kontrola davalaca krvi na HbsAg. Transfuzije krvi treba davati u strogo indiciranim slučajevima.

Prilikom svih medicinskih zahvata najbolje je upotrebljavati pomagala za jednokratnu upotrebu (šprice, igle, katetere, dijelove aparata koji dolaze u kontakt sa krvlju) i svakako svakodnevno koristiti zaštitnu opremu (rukavice, maske, ogrtače, zaštitne naočale i sl.)

SPECIFIČNE MJERE PREVENCIJE

Specifična profilaksa hepatitisa B može biti aktivna ili kombinovana, aktivna i pasivna. Aktivna zaštita se sastoji u primjeni specifičnih antigena (vakcina) koji indukuju sintezu specifičnih antitijela, a pasivna zaštita se sastoji u primjeni zaštitnih antiHBs antitijela (hepatitis B imunoglobulin-HBIG). U kombinovanoj zaštiti zastupljena su oba mehanizma prevencije.

Simptomi:

Akutni hepatitis B, tipični ikterični oblik koji ima manje od 10 % djece i 30 -50 % odraslih, prolazi kroz tri stadija, preikterični, ikterični stadij i stadij rekonvalescencije.

U preikteričnom stadiju se javljaju malaksalost, gastrointestinalni simptomi, kao što su muka, povraćanje, teška anoreksija, ponekad artralgije i ospa. Spektar težine kliničke slike ide od blagih oblika do fulminantnih, fatalnih oblika akutne nekroze jetre. Bolesnici sa blagim, antikteričnim ili asimptomatskim oblicima akutnog hepatitisa B imaju veću šanšu da dobiju hronični hepatitis. Nasuprot ovim bolesnicima, kod bolesnika sa fulminantnim hepatitisom B, koji prežive ovu najtežu formu bolesti, po pravilu nema progresije bolesti u hronično oboljenje jetre. Bolesnici sa naglim početkom i izraženim ikterusom u akutnom hepatitisu B obično kompletno ozdrave.

HRONIČNI HEPATITIS B je podmukla bolest koja traje više od šest mjeseci, sa mogućnošću da progedira u cirozu i primarni hepatocelularni karcinom. U najvećem broju slučajeva protiče asimptomatski. Ukoliko su prisutni simptomi, uglavnom su blagi i nespecifični, u vidu umora, slabog apetita, muke, bolova u abdomenu, mišićima i zglobovima. Najčešći simptom je malaksalost pri uobičajenom radu.

Prelazak akutnog u hronični hepatitis B zavisi, između ostalog, i od uzrasta i spola. Što je osoba sa akutnim B hepatitisom mlađa, to se rizik od prelaska u hroničnu infekciju povećava, tako da djeca inficirana pri rođenju u 90 % slučajeva dobijaju hronični hepatitis. U pogledu spola, hronični hepatitis B češći je kod muškaraca nego žena.

Dijagnoza: Dijagnoza se postavlja utvrđivanjem prisustva u serumu specifičnih antigena i/ili antitijela, tzv. markera HBV.

Testovi za detekciju poremećene funkcije jetre, kao što su serumska alanin aminotransferaza, (ALT) i bilirubin dopunjuju kliničke, patološke i epidemiološke nalaze. Vrijednost ALT su obično više od vrijednosti serumske aspartat transferaze (AST). Ostali biohemijski nalazi koji predstavljaju dokaz disfunkcije jetre i hematološke promjene upotpunjuju kliničku i epidemiološku dijagnozu.

Biopsija jetre omogućava postavljanje histološke dijagnoze hepatitisa.

Liječenje: U akutnoj fazi bolesti mirovanje je osnova liječenja, ugljenohidratna ishrana u početku, a kasnije se ograničava jedino unos masne hrane, zabrana konzumiranja alkohola.

Iako se u liječenju virusnog hepatitisa B uspješno koriste: lamivudin, interferon alfa i interferon beta i poboljšavaju izgled HBV markera, ovaj efekat je često samo privremen, jer dolazi do ponovne replikacije virusa poslije terapije.

 

AKTUELNO
XY ANKETA
Da li ste ikada posjetili psihologa/psihoterapeuta?
Da, više puta.
Da, samo jednom.
Ne, nikada.

1265
Besplatna SOS linija za žrtve
nasilja u porodici za FBiH
1264
Besplatna SOS linija za žrtve
nasilja u porodici za RS